Je zoekt een specifieke pagina op een website, maar het menu volstaat niet en de zoekbalk levert te veel resultaten op. De sitemap blijft de snelste manier om informatie te vinden zonder lukraak rond te klikken. Je moet alleen weten waar je die kunt vinden en hoe je die gebruikt, afhankelijk van het type website dat je bezoekt.
HTML-sitemap en XML-sitemap: twee bestanden met verschillende functies
Verwarring tussen deze twee formaten kost tijd. De HTML-sitemap is een webpagina die bezoekers kunnen lezen, ingedeeld in rubrieken met klikbare links. De XML-sitemap is daarentegen een technisch bestand voor de indexeringsrobots van Google of Bing.
Als je na de domeinnaam ‘/sitemap.xml’ in de adresbalk typt, kom je terecht bij een bestand met gestructureerde tags. Dat is handig voor een SEO-specialist, maar niet voor iemand die de openingstijden van een dienst of een productpagina zoekt. De HTML-sitemap vind je meestal via een link onderaan de pagina, soms met de naam ‘Sitemap’, ‘Al onze pagina’s’ of ‘Index’.
Op een vastgoedportaal geeft bijvoorbeeld de sitemap van Interactif Immo op één pagina toegang tot alle beschikbare rubrieken, van advertenties tot praktische gidsen. Binnen enkele seconden vind je de sectie die je nodig hebt.
De sitemap op elke website vinden
Niet elke website toont een zichtbare link naar de sitemap. Dit zijn de drie betrouwbaarste methoden, gerangschikt op snelheid.
- Scroll naar de onderkant van de startpagina en zoek in de footer naar een link met de naam ‘Sitemap’ of ‘Siteoverzicht’. De meeste websites van instellingen en webwinkels plaatsen die daar.
- Voeg ‘/plan-du-site’ of ‘/sitemap’ rechtstreeks toe aan het webadres in je browser. CMS’en zoals WordPress, Squarespace en Shopify genereren deze pagina vaak op een voorspelbare locatie.
- Gebruik de interne zoekfunctie van de website en typ ‘sitemap’. Op websites met een zoekfunctie verschijnt de pagina in de resultaten als die bestaat.
Werkt geen van deze opties, dan heeft de website waarschijnlijk geen HTML-sitemap gepubliceerd. Je kunt dan het bestand robots.txt bekijken (via ‘/robots.txt’), dat soms de locatie van de XML-sitemap vermeldt. Daarmee verlaat je echter de gewone bezoekersnavigatie en kom je op het terrein van de technische analyse.
Een sitemap lezen om snel informatie te vinden
Bekijk de structuur voordat je klikt
Een goed opgebouwde sitemap weerspiegelt de hiërarchie van de website. De hoofdrubrieken staan op het eerste niveau, met subcategorieën daaronder. Bekijk de structuur voordat je klikt om te bepalen welk niveau bij je zoekopdracht past.
Op een gemeentelijke website staat ‘Stedenbouw’ bijvoorbeeld op het eerste niveau, ‘Bouwvergunningen’ op een lager niveau en het aanvraagformulier als laatste link. Door de trechterstructuur te volgen, voorkom je dat je vijf onnodige pagina’s bezoekt.
Gebruik de sneltoets Ctrl+F
Bij een sitemap met honderden links is scrollen en zoeken met je ogen niet meer genoeg. Met Ctrl+F (of Cmd+F op een Mac) open je de zoekbalk van je browser. Typ een trefwoord dat verband houdt met wat je zoekt; de browser markeert alle overeenkomsten op de pagina.
Met Ctrl+F wordt een uitgebreide sitemap een lokale zoekmachine, zonder dat je afhankelijk bent van de interne zoekfunctie van de website, die verkeerd ingesteld kan zijn of helemaal kan ontbreken.
Wanneer de sitemap niet volstaat: concrete beperkingen
Een HTML-sitemap bevat niet altijd alle pagina’s. Op webwinkels en advertentieportalen worden vaak alleen categorieën en overzichtspagina’s vermeld, niet elke productpagina of advertentie. Dat is een logische keuze om de sitemap overzichtelijk te houden: een overzicht met duizenden links verliest al zijn nut.
Als je vaak de sitemap raadpleegt om iets te vinden dat niet in het hoofdmenu staat, wijst dat op een navigatieprobleem op de website zelf. De sitemap compenseert een onduidelijke structuur, maar lost die niet op.
Websites waarvan de inhoud dagelijks verandert, zoals nieuwssites, advertentiesites en marktplaatsen, brengen een ander probleem met zich mee. De sitemap wordt mogelijk niet even vaak bijgewerkt als de inhoud zelf. Dat hangt af van het gebruikte CMS en de instellingen die de websitebeheerder heeft gekozen.
Sitemap en webtoegankelijkheid: een onderschat aspect
Het W3C beveelt de sitemap aan als toegankelijkheidstechniek. Het idee is om meerdere manieren te bieden om dezelfde pagina te bereiken: via het menu, de interne zoekfunctie en de sitemap. Voor iemand die een schermlezer gebruikt of met het toetsenbord navigeert, biedt een sitemap met hiërarchisch ingedeelde lijsten een voorspelbaardere, lineaire route dan complexe uitklapmenu’s.
Dit aspect krijgt zelden aandacht. We zien de sitemap vaak als een overblijfsel uit het internet van de jaren 2000, terwijl die nog altijd een vangnet vormt voor bezoekers die met de standaardnavigatie niet uit de voeten kunnen.
De sitemap blijft nuttig als je weet welke je moet zoeken (HTML, niet XML), waar je die kunt vinden (in de footer of via een directe URL) en hoe je er snel doorheen navigeert (Ctrl+F, de structuur bekijken). Op goed onderhouden websites is dit nog altijd de kortste weg van een vraag naar de juiste pagina.
